Grondrechten waarborgen onze vrijheden en zijn de basis van onze democratische rechtsstaat. We zijn ze steeds meer als vanzelfsprekend gaan beschouwen. Maar dat zijn ze niet. Onze verworvenheden staan wereldwijd én in Nederland onder druk.
In deze geocache wandel je ongeveer 3,5 kilometer. Je loopt in een uurtje tot anderhalf langs verschillende bezienswaardigheden in Sittard; plekken waar ook grondrechten een rol spelen. Je verzamelt onderweg informatie om uiteindelijk de geocache te vinden.
Je begint je wandeling in Ligne 1. Het gebouw waar Zuyd Hogeschool, Het Nieuwe Domein en Filmhuis Zicht gevestigd zijn. Daar is momenteel een poster expositie onder de naam ART.grondwet. De poster is een krachtig communicatie-, propaganda- en reclamemiddel, en daarmee bij uitstek geschikt om aandacht te vragen voor de Grondwet en haar inhoud. De posters nodigen uit tot discussie en reflectie. Ga daar zeker een kijkje nemen.
In Het Nieuwe Domein is momenteel de expositie I Think U Did Something To Me, And Now It’s In Everything I See And Do te zien; een expositie over seksueel misbruik. Je raadt het al. De expositie raakt ook aan grondrechten, namelijk het recht op lichamelijke integriteit (art. 11 Grondwet: Ieder heeft, behoudens bij of krachtens de wet te stellen beperkingen, recht op onaantastbaarheid van zijn lichaam).
Grondrechten zijn niet absoluut. Ze kunnen in sommige gevallen beperkt worden, maar alleen onder strikte voorwaarden, bijvoorbeeld om de openbare orde, veiligheid of gezondheid te beschermen. De grondwet bepaalt onder welke omstandigheden inbreuken op grondrechten zijn toegestaan. Bij die inbreuken geldt een proportionaliteits- en subsidiariteitsbeginsel: de beperking mag niet verder gaan dan nodig is (proportionaliteit), en er mag geen ander lichter middel beschikbaar zijn (subsidiariteit).
Genoeg theorie. We gaan.
Loop naar buiten. Blijf even staan op het plein en kijk om je heen. Wat zie je?
Loop in de richting van de kerktoren en steek het bruggetje over. Volg de weg over de Schootsvelden.
Als je de Schootsvelden bent overgestoken zie je links aan het begin van de Dominicanenwal het kunstwerk Mensenboom van Hans Lemmen; een bronzen beeld van een boom met aan het uiteinde van elk van de drie takken een mensenhoofd. Op deze plek zou een speakers corner komen. Een plek waar mensen in het openbaar hun mening mogen verkondigen over bijvoorbeeld politiek, cultuur en religie. Die is er niet gekomen, maar het beeld verwijst er wel naar. In Nederland heb je het recht om je mening te verkondigen. Dat recht is ook niet absoluut. Je mag geen inbreuk maken op rechten van anderen. Je mag niet alles zeggen. Haatzaaien en discriminatie zijn bijvoorbeeld niet toegestaan.
Onderzoek het kunstwerk. Wat beelden de hoofden uit: w - - - - - - - - - - - m? Hoevaak staat de letter ‘o’ in dat woord? Onthoud dit getal (getal 1) of schrijf het op. Je hebt het later nodig.
Het gaat hier om het recht van vrije meningsuiting:
Vervolg je routre rechtdoor, met rechts Het Nieuwe Domein, museum voor hedendaagse kunst en erfgoed. Sla aan het einde van de weg linksaf.
Volg de weg met de bocht naar rechts. In deze straat zie je verschillende religieuze gebouwen (Vrijheid van godsdienst en levensovertuiging). Dat recht houdt ook het recht in om niet te geloven:
Wat is het huisnummer van de basiliek (getal 2)?
Vervolg de weg. Je komt op de oude markt. Loop in de richting van het voormalig Vroom en Dreesman-gebouw en ga midden op het plein staan. Kijk eens rond. Ga nu met je rug naar het voormalig V&D gebouw staan en kijk recht vooruit. Zie je Hotel Limbourg? Links daarvan zie je een oud pand, café de Gats. Het oudste gebouw in Sittard (1535).
Kijk nu twee panden naar links. Verplaats je blik naar het dak.
Zwaai even naar jezelf. Big brother is watching you!
Art. 10 Grondwet beschermt het recht op privacy. Ieder heeft, behoudens bij of krachtens de wet te stellen beperkingen, recht op eerbiediging van zijn persoonlijke levenssfeer. Inderdaad, hier staat weer een beperking. Behoudens bij of krachtens de wet te stellen beperkingen. Cameratoezicht in verband met openbare orde en veiligheid is er zo een.
Draai je om en loop het plein over, verder in de richting van het voormalige V&D gebouw. Ga rechtsaf. Ga direct naar rechts de Nieuwstraat in. Ga de eerste straat links. Je bent nu in de Gruizenstraat. Loop niet voorbij Den Tempel. Daarvoor staat namelijk een pand uit 1593. Wat is het huisnummer van het linker deel (getal 3).
Vervolg je weg en loop de straat uit.
Je bent op het Tempelplein. Sla links af en rechtsaf. En loop zo naar de schuine overzijde van het plein.
Steek tegenover hypotheekvisie de straat over naar het Hub Dassenplein. Loop rechtdoor. Met links het gemeentehuis (Grondrecht Kiesrecht; art. 4 Grondwet).
Je loopt deze straat (Paetzoldstraat) uit.
Bij de rotonde ga je rechtdoor. Je loopt het fraaie Stadspark in. Je blijft rechtdoor lopen. Het voetpad verandert in een fietspad, maar je kunt daar prima wandelen.
Midden in het park zie je een wit bouwwerk. Het werd zeker door Sittarders gezien als mooist gesitueerde openlucht …... Veel Sittarders zullen daar mooie herinneringen aan hebben.
Wat was hier ooit? Hoe vaak komt de letter ‘k’ voor in dat woord (getal 4)?
Loop door, met het witte bouwwerk rechts van je. Op de driesprong ga je naar rechts. En op de tweesprong weer naar rechts. We buigen dus af naar rechts met links een kunstwerk en restaurant De Vief Hieringe. We lopen langs de beek (aan je linkerhand). Steek links het bruggetje over. Sla rechtsaf. Over het sluisje, onder de wilg door. Ga voor de tennisbanen naar links. Na het bruggetje direct naar rechts. Blijf zoveel mogelijk rechtdoor lopen. Ga aan het einde naar rechts over het bruggetje, steek direct linksaf over de Parkweg in.
Tegen het einde van de straat kijk je links.
Hier was vroeger het kantongerecht Sittard gevestigd. Niets herkent meer aan het kantongerecht. Aanvankelijk was het kantongerecht gevestigd aan de Markt, maar in 1966 verhuisde het naar de Parkweg. Met de Herziening Gerechtelijke kaart werd het kantongerecht Sittard in 2013 opgeheven. De schaalvergroting zou de kwaliteit van rechtspraak moeten verbeteren. De laatste jaren wordt ervaren dat het recht en rechtspraak ver af staan van burgers en zien we weer een tegenovergestelde beweging, van rechtspraak dichter bij de burger (wijkrechtspraak en regelrechter).
Het huisnummer kwam overeen met het huisnummer van het pand rechts (XX). Trek het eerste getal van dit tweecijferige huisnummer af van het tweede getal van dit huisnummer (getal 5).
Loop door. Steek over. Loop rechtdoor en steek de winkelstraat (brandstraat) over en loop rechtdoor. Volg de weg (links, rechts) en je bent op zowel start als eindpunt.
Ga het gebouw in dat het meest te maken heeft met het recht op vrije meningsuiting en censuurverbod. Om je mening te onderbouwen heb je betrouwbare en relevante informatie nodig.
Ga naar verdieping ‘getal 1’.
Zoek met de gevonden getallen (234.5) de cache. Gevonden? Schrijf je naam en datum in het boekje op. Maak er eventueel een foto van en tag @zuydlegallab. Leg alles terug zoals je het gevonden hebt.